Pedodonti

Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği)

Çocukların süt ve kalıcı dişlerinin tedavisi ile ilgilenen bilim dalına pedodonti (çocuk diş hekimliği) denir. Bebeklik çağından itibaren çocukların ağız ve çevre dokularda meydana gelen sorunlar ile ilgilenirler ve 0-13 yaş grubu çocukların diş tedavilerini yaparlar.

Bebeklik ve çocukluk döneminde meydana gelen ağız ve diş problemlerin doğru bir şekilde tedavi edilmesi ilerleyen yaşlarda oluşabilecek önler. Bu nedenle çocukların erken yaşta düzenli olarak pedodontist tarafından kontrol altında olması çok önemlidir.

Pedodonti (çocuk diş hekimliği) uzmanları süt dişlerine ve daimi dişlere gerekli tedavileri yaparken çocuk psikolojisine uygun olacak şekilde davranmaya da özen gösterirler. Aldıkları eğitimler neticesinde bebek ve çocuklarla yetişkinlerden daha farklı olarak iletişim kurarak tedavi sürecini yönetirler.

Pedodonti uzmanı; 13 yaşına kadar olan bireylerin dental tedavilerini ilgili yaş grubunun psikolojisine de uygun olarak yapan, diş hekimliği eğitiminden sonra uzmanlık eğitimini de tamamlayan uzman diş hekimine denir. Bir çocuk diş hekimi uzmanı çocuk psikolojisine ve gelişimine uygun olarak davranır ve tedavi sürecinde de bunları göz önünde bulundurur.

Pedodonti uzmanları çocukların endişelerini anlayarak diş hekimine ve diş tedavilerine karşı fobi oluşmasını engelleyebilmektedir. Çocukların ağız hijyenini doğru bir şekilde idame ettirmelerine ve erken yaşta diş sağlığı konusunda bilinçlenmelerine yardımcı olurlar.

Çocuklar Pedodontiste Hangi Durumlarda Götürülmelidir?

Çocukluk döneminde verilen ağız hijyeni alışkanlığı, ilerleyen yaşlarda oluşabilecek sorunların önlenmesi açısından önemlidir. Süt dişlerindeki çürüklerin tedavisive süt dişlerinin çekimi; kalıcı dişlerin korunması ve ağız içerisinde oluşabilecek enfeksiyonların engellenmesi için düzenli pedodontist kontrolleri önem taşımaktadır.

Erken yaşlarda, çıkmakta olan dişlerin diziliminde sorunlar ve süt dişlerinde çürükler, bazı dişlerde sallanmalar ve kalıcı dişlerde çürük meydana gelebilir. Bu gibi durumların tedavi ve kontrolü için hekimin belirleyeceği sıklıklarda kontrole gelinmesi önem taşır.

Sağlam ve sağlıklı dişlere sahip olunması için çürüklerin önlenmesi veya çok erken dönemde tespit edilmesi gerekir. Düzenli olarak doktora gitmeyen çocuklarda gelişen çürükler hızlı bir şekilde yayılabilir. Erken fark edilmediği takdirde süt dişlerinin olması gerekenden önce kaybına neden olabilir ve bu da başka dental problemlere yol açabilir. Mevcut veya oluşabilecek problemlere erken müdahele edebilmek adına düzenli kontroller önem taşır.

Pedodonti Hangi Sorunlar İle İlgilenir?

Genel olarak bakıldığında pedodonti anabilim dalı çocukların süt ve kalıcı dişlerindeki her türlü diş problemleri ile ilgilenir. Yetişkin hastalara hizmet veren diş hekimlerinden farklı bir yaş grubuna hizmet ettikleri için daha farklı bir psikolojik yaklaşım sergilerler. Pedodonti (çocuk diş hekimliği) ilgi alanlarından bazılarını;

  • Süt dişlerinde meydana gelen çürüklerin ve deformasyonların düzeltilmesi
  • Çocuklarda ağız-diş bakımı ve ağız hijyenin sağlanması
  • Çocuklar için uygun protez ve düzeltici apareylerin üretilmesi,
  • Fissür örtücü gibi diş çürüğünden koruyucu uygulamaların tamamlanması
  • Diş çekimi sonrası yer kaybı yaşanmaması için yer tutucuların uygulanması olarak sıralayabiliriz.

Çocuklar ebeveynleri dışındaki kişilere güvenmekte zorlanabilirler ve korkabilirler. Çocuklar ayrıca aileleri tarafından istemsizce aşılanabilen beyaz önlük korkusu nedeni ile de diş hekimlerinden korkabilirler. Pedodontistler normal diş hekimlerine kıyasla bu gibi korkuların üstesinden gelmekte daha başarılıdırlar. Aldıkları eğitim sayesinde onları rahatlatarak gerekli tedaviyi uygulayabilirler.

Pedodontide Flor Uygulaması Nedir?

Flor dişlerin yapısında bulunması gereken çok önemli bir elementtir. Doğal bir maddedir ve yapısı itibari ile insan vücuduna birçok faydası vardır. Halk arasında bazı kesimlerde florür uygulamasının sağlığa ve çocukların dişlerine zararlı olduğu konusunda yanlış bir bilgi mevcuttur. Flor dişlerin yapısında belli miktarda olması gereken ve diş yapsını güçlendiren önemli bir maddedir. Bu nedenle 0-13 yaş grubundaki çocuklara belirli aralıklarla mutlaka flor uygulaması yapılmalıdır.

Pedodontide Süt Dişleri Neden Önemlidir?

Süt dişleri çocuklarda çiğneme fonksiyonuna yardımcı olmanın yanısıra alttan gelen dişlere rehberlik ederek düzgün bir daimi diş diziliminin oluşmasında görev alır. Konuşmaya ve seslerin doğru şekilde çıkarılmasına da yardımcı olarak sosyal iletişimin de kurulmasına fayda sağlar.

Süt dişleri kalıcı dişlerin sürmesi sırasında yavaşça eriyerek doğal bir yer tutucu görevi görürler. Erken dönemde süt dişlerinin çekilmesi kalıcı dişlerinin çıkmasına kadar geçer sürede dişlerin hareket etmesine bağlı olarak sürme problemleri ve çapraşıklıklara neden olabilir.

Pedodontide Fissür Örtücüler Ne İşe Yarar?

Doğal dişlerde çürük başlangıcına elverişli olan ve temizlenmesi mümkün olmayan çiğneme alanlarındaki doğal boşlukların örtülmesi ile bu alanlarda bakterilerin çoğalmasını engellemek amacı ile uygulanan işleme denir.

Çocukluk döneminde etkili ağız bakım işleminin uygulanamaması gibi nedenlerden dolayı çürükler hızlı şekilde ilerlyebilir. Çürük oluşumu ile birlikte bakterilerin çoğalması hızlanır ve çürük daha da ilerler. Fissür örtücü işlemi, bakterilerin birikmesini ve çürük oluşumunu önlemek için tercih edilir.

Pedodontide Koruyucu Uygulamalar Nelerdir?

Pedodontide amaç, çocuklarda meydana gelebilecek diş çürüklerinin engellenmesi ve kalıcı dişlerin hasar görmeden idame ettirilmesidir. Bu nedenle anne ve baba çocuğun ağız bakımından sorumludur.

Beslenmesi ve ağız bakımı hakkında gerekli eğitimler öncelikle ebeveynlere verilir. Pedodontide sıklıkla uygulanan koruyucu tedavilerden bazıları; fissür örtücüler, erken dönemde kaybedilen dişler için uygulanan yer tutucular ve yüzeyel florür uygulamalarıdır.

Pedodontide Ağız- Diş Bakımı ve Beslenme Önerileri

Süt dişleri özellikle yumuşak ve rafine gıda maddelerinden ve içeceklerden çok çabuk etkilenerek hızlı bir şekilde çürüyebilir. Bu dişlerin daimi dişlere rehberlik edene kadar dayanması için çocuğun beslenme düzeni ve ağız bakımı çok önemlidir. Çocuklarda diş fırçalama işlemi atlanmadan ve detaylı bir şekilde yapılmalıdır. Ebeveynler her yemekten sonra uygun içerikli diş macunu ve yumuşak kıllı diş fırçaları ile dişlerinin temizlendiğinden emin olmalıdır.

İçecekler asit içermemeli, mineralden zengin ve lifli gıda maddeleri tüketilmelidir. Anne sütünün yeterli düzeyde alınması ayrıca doktorun önerdiği vitamin ve mineral takviyelerinin kullanılması diş gelişimi için önemlidir. Erken dönemde çürüyen süt dişleri daimi dişlerin bozulmasına zemin hazırlar. Sabah düzenli bir kahvaltı ve ara öğünlerde abur cubur yiyeyecekler yerine süt ve süt ürünlerinin tüketilmesi önem taşır.

Pedodonti (Çocuk Diş Hekimliği) Fiyatları 2022

Tedavi fiyatları belirlenirken yapılan işlemin süresi ve kullanılan malzemeler göz önüne alınarak fiyat belirlenir. Rutin ağız ve diş bakımı uygulamalarının maliyeti tedavilere kıyasla düşüktür. Ancak fissür örtücü ve diğer koruyucu tedavilerin maliyetleri kullanılan malzemenin kalitesine göre farklılık gösterebilir.

Klinik araştırması yaparken çocuk diş hekiminin olup olmadığı sorgulanmalıdır. Pedodonti (Çocuk diş hekimliği) uzmanı tarafından yapılan tedavilerin ücretleri klinikten kliniğe farklılık göstermekle birlikte diş hekimleri odasının fiyat tarifesi baz alınarak hesaplanır.

Süt Dişleri Ne Zaman Çıkmaya Başlar?

Süt dişleri 6 ay 1 yaş aralığında çıkmaya başlar. Bebek 3 yaşına gelene kadar tüm süt dişleri çıkar. Toplamda 20 adet süt dişi çıkar. Bu dişler sağlıklı bakıldığı zaman sırası ile dökülerek 13 yaşına kadar görev yapar. Nadir de olsa bazı bebeklerde doğduklarında bir kaç tane süt dişi görülebilir.

Bebekler 3. Aylarını doldurduktan sonra ağız bölgesini fark eder. Bu sürenin sonunda ellerini sık sık ağızlarına götürmek isterler. Bu durumlar bebeğin gelişiminin bir parçasıdır ve normaldir. Pedodonti (Çocuk diş hekimliği) kontrolleri 3 aydan sona başlayabilir.

Çocuklarda Diş Sürerken Görülen Belirtiler Nelerdir?

Bebeklerde diş çıkarma belirtileri hemen hemen aynıdır. Bebeklerde diş çıkarma belirtileri hastalık belirtileri ile karıştırılabilir. Genellikle 6. aydan sonra diş çıkarma belirtileri kendini göstermeye başlar. En yaygın görülen belirtiler, huysuzluk, ateş, iştahsızlık, uykuya dalmada ve uyanmada güçlük, tükürük salgısında artma, ağız etrafında döküntülerin meydana gelmesi, ishal ve kilo almada yavaşlama gibi belirtilerdir.

Sıraladığımız bu belirtilerin hepsi görülmeyebilir. Bazı çocuklarda sadece huzursuzluk ve salgı artışı görülürken bazılarında kilo alımının yavaşlayabilir. Bu sürecin daha konforlu hale gelmesi ve bebeğin rahat etmesi için doktorun tavsiyelerine uyularak belirli bir oranda rahatlama sağlanabilir. Anne ve babaların bu sürecin ve belirtilerin tamamen normal olduğunu bilerek endişelenmemesi gerekir. İlerleyen şikâyetlerinde pedodonti (çocuk diş hekimliği) uzmanına kontrole gidilmesi gerekir.

Diş Hekimini İlk Ziyaret Ne Zaman Olmalıdır?

Diş hekimi kontrollerine ilk dişler çıktıktan sonra başlanmalıdır. Kabaca söylemek gerekirse çocuklar 1 yaşına girmeden diş hekimine ilk ziyaretlerini yapabilirler. Dişlerdeki bazı sorunlar bebeklik döneminde kendini gösterebilir. İlk doktor muayenesinde çocuk kendi bakımını yapabilecek düzeyde olmadığı için daha çok anne ve baba bilgilendirilir. Çocuklarda görülebilecek diş problemleri, çocuğun diş bakımının nasıl yapılması gerektiği gibi konularda anne ve baba ile konuşulur.

Bebeğin dişlerinin çürümesini engellemek için uygulanacak adımlar detaylı bir şekilde ebeveynlere anlatılır. Düzenli aralıklar ile kontrole gelmenin önemi vurgulanır. Bebeğin emme alışkanlığı ve emzirme sonrasında ağız hijyeni de dişlerin gelişimini etkileyebilir. Emzirme sonrasında annenin dikkat etmesi gerekenler konusunda da bilgilendirilir.

İlk doktor kontrolünde ayna ve ışık yardımı ile yumuşak dokular incelenir. Çıkmak üzere olan dişler kontrol edilir ve aile bilgilendirilir. Gerekli durumlarda koruyucu tedavilere başlanır. Çocuğun yaşını da göz önüne alarak pedodontist iletişim kurar. Hekim kullandığı tüm tedavi araçlarını çocuğa anlatarak korkusunu kontrol altına almaya çalışır. Doktor muayenesi sırasında anne ve babanın çocuğun yanında olması gerekir. Buradaki amaç çocuğun kendini güvende hissetmesini sağlamaktır. Genellikle doktor tedaviye başladıktan sonra ebeveynlerin çocukla çok fazla iletişim kurmaması tercih edilir.

Dişleri Fırçalamaya İlk Ne Zaman Başlanmalıdır?

Dişler yokken dahi fırça veya gazlı bez yardımı ile ağız temizliği yapılmalıdır. Dişlerin temizliğine  ise bebeğin ilk dişlerinin çıkmasından sonra başlanmalıdır. Bebeklerin dişleri genel olarak ilk 9 ay içerisinde çıkar ve ortalama olarak 2 yaşında da tüm süt dişleri çıkmış olur. İlk başlarda fırçalama macun kullanılmadan sadece su ve fırça yardımı ile yapılmalıdır.

Daha sonralarda ise çok az miktarda olacak şekilde çocuklar için uygun olan macunlardan kullanılabilir. El becerisi belli bir düzzeye gelen çocuklarda ise fırçalama ebeveynlerin gözetiminde çocuğun kendisi tarafından yapılmalıdır. Ebeveynler fırçanın dişlere ve dişetlerine zarar verecek şekilde kullanılmadığından emin olmalıdırlar. Diş etlerinde meydana gelecek kanamalar çocuğu korkmasına ve fırçalamadan uzaklaşmasına sebep olabilir.

Çocuklar gelişim çağında öğrendikleri birçok beceri ve bilgiyi oyunlar sayesinde öğrenir. Çocuklara diş fırçalama işlemini sevdirmek ve alışkanlığı kazandırabilmek için bu eylemi eğlenceli bir hale getirmek gerekir. Ancak bu şekilde yapılırsa diş fırçalama eylemi çocuk için bir zorunluluk olmaktan çıkar.

Çocuklarda Diş Çürümesinde Alınacak Önlemler Nelerdir?

Bebeğin fiziksel ve psikolojik gelişiminde beslenme büyük önem taşır. Ancak alınacak gıdalar sonrasında iyi bir hijyen sağlanmaz ise çürük oluşumuna elverişli bir ağız ortamı oluşabilir.  Ek gıdalara başlandığında asit içeriği az olan sebze ve meyvelerin tüketilmesi gerekir. Pedodontist (çocuk diş hekimliği) kontrollerine zamanında gidilerek gerekli tedaviler geciktirilmeden yapılmalıdır. Hekimin tavsiyelerine uygun olarak ağız bakımı ve hijyeni idame ettirilmelidir.

Diş çürüklerinin çok erken dönemde başlaması sebebi ile süt dişlerinin kaybedilmesi, çocuğun erken yaşlardan itibaren diş sorunu yaşamasına neden olur. Pedodonti (çocuk diş hekimliği) anabilim dalının amacı çocukların sağlıklı dişlere sahip olarak ilerleyen yaşlarda daha az problem yaşamalarına yardımcı olmaktır.